Tìm Hiểu Lớp Ozon Là Gì: Khái Niệm, Cấu Tạo Và Hiện Trạng

Lớp Ozon là gì? Đây được xem là một lớp bảo vệ, giúp duy trì sự sống của con người và Trái Đất. Tuy nhiên, chúng ta lại đang đối mặt với nguy cơ bị thủng tầng Ozon, một vấn đề vô cùng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hệ sinh thái toàn cầu. Trong bài viết này, Dự Báo Thời Tiết sẽ làm rõ các thông tin liên quan đến vai trò cũng như hiện trạng của “lớp bảo vệ” này.

Vị trí và chức năng của lớp Ozon là gì?

Hiểu rõ hơn về khái niệm lớp Ozon là gì

Ozon (O3) là một lớp khí đặc biệt, có tính oxy hoá vô cùng mạnh. Điều này khiến nó chia thành hai loại:

• Ozon tốt: Khí nằm ở tầng bình lưu, chiếm khoảng 90% với chức năng bảo vệ Trái Đất.
• Ozon xấu: Khí nằm ở tầng đối lưu, chỉ chiếm 10%, được xem là một chất gây ô nhiễm không khí, cây trồng lẫn phổ người.

Như các bạn có thể thấy, vị trí của Ozon quyết định chức năng của chúng đối với con người. Nhưng phần lớn chúng đều có nhiệm vụ bảo vệ Trái Đất khỏi bức xạ năng lượng bằng cách:

Xem thêm: Hiệu Ứng Nhà Kính Là Gì? Điểm Nóng Tin Tức Hôm Nay

• Hấp thụ tia cực tím: Lớp Ozon có thể hấp thụ hoàn toàn bức xạ này, không để chúng tiếp cận về mặt trái đất. Nhờ vậy, tia gây cháy nắng, ung thư gia, suy giảm miễn dịch, … đều được giảm thiếu đáng kể để không gây hại đến con người.
• Duy trì cân bằng hệ sinh thái: Bằng cách giảm thiểu cường độ tia UV, O3 đảm bảo sự ổn định của một số sinh vật phù du. Chúng lại đóng vai trò quan trọng để xây dựng hệ sinh thái dưới nước lẫn trên cạn. Hơn hết, chúng còn giúp hấp thụ CO2 trong môi trường tự nhiên.

Cập nhật hiện trạng mới nhất của tầng Ozon

Không chỉ muốn hiểu rõ lớp Ozon là gì, nhiều người còn thắc mắc về hiện trạng của nó trong thời gian gần đây. Ngoài việc cập nhật thông tin mới nhất về O3, chúng tôi sẽ chia sẻ thêm một số nguyên nhân ảnh hưởng tiêu cực đến nó.

Tình trạng hiện nay của lớp Ozon là gì?

Tin tích cực là những năm gần đây, đặc biệt sau Đại dịch Covid, tầng Ozon đang trên đà phục hồi. Theo thống kê, nồng độ khí O3 trong tầng bình lưu tăng lên đáng kể. Và theo dự đoán, nó có thể quay trở về mức của năm 1980 (trước khi lỗ thủng đầu tiên xuất hiện).

Tuy nhiên, lỗ thủng ở khu vực Nam Cực vẫn xuất hiện hàng năm từ khoảng tháng 8 đến 11. Kích thước của nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như điều kiện tự nhiên, nhiệt độ tầng bình lưu hoặc hoạt động của con người. Nhưng nhìn chung, các nhà khoa học khẳng định O3 vẫn duy trì mức phục hồi tốt.

Nguyên nhân ảnh hưởng xấu đến O3

CFCs & HCFCs là hai chất ảnh hưởng đến khí O3

Các yếu tố tự nhiên (chu kỳ mặt trời, gió hay núi lửa) chỉ ảnh hưởng ngắn và tạm thời đến tầng Ozon. Nguyên nhân chính vẫn bắt nguồn từ hoạt động của con người, đặc biệt là thải ra các chất hoá học làm suy giảm khí O3. Vậy những chất ảnh hưởng xấu đến lớp Ozon là gì?

• CFCs: Được sử dụng trong quá trình làm lạnh (máy lạnh, tủ lạnh) hay chất tạo bọt trong công nghiệp. 
• HCFCs: Dùng nhiều trong hệ thống chữa cháy và thay thế tạm cho CFCs ở một số trường hợp.

Hai chất này khi bay lên tầng bình lưu sẽ bị phá vỡ bởi tia cực tím, từ đó thải ra Clo hoặc Brom phá huỷ khí Ozon. Một khi O3 suy giảm, tia cực tím có thể tăng cao, dễ dàng tiếp cận mặt đất và gây hại cho sinh vật lẫn môi trường.

• Đối với con người: Sức khoẻ là yếu tố đầu tiên bị ảnh hưởng. Các vấn đề về ung thư da, tổn thương mắt hay suy giảm hệ miễn dịch sẽ dễ thấy nhất. Khi này, con người không thể tiếp tục sinh sống tại Trái Đất hay nói cách khác có thể bị diệt vong.
• Đối với động thực vật: Như đã chia sẻ ở phần lớp Ozon là gì, nó có chức năng cân bằng hệ sinh thái thông qua phù du. O3 suy giảm đồng nghĩa với việc nó suy giảm, gây hại cho sinh vật biển lẫn cây trồng. Điều này ảnh hưởng đến sự đa dạng sinh thái trên toàn cầu.

Trách nhiệm bảo vệ tầng Ozon của con người

Các bạn có thể thấy, O3 đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với con người và Trái Đất. Dù đang hồi phục tích cực, Ozon này vẫn có nguy cơ bị thủng lại nếu chúng ta không biết cách bảo vệ.

Đối với quốc gia

Tổ chức Môi trường quốc tế đã thiết lập một chính sách nghiêm ngặt được gọi là Montreal. Nó bắt buộc các quốc gia phải loại bỏ hoàn toàn các chất suy giảm tầng Ozon, bao gồm hai chất bị cấp như CFCs và HCFCs. Chính phủ của từng khu vực cần có trách nhiệm giám sát để đảm bảo tuân theo chính sách này.

Xem thêm: Nguyên Nhân Hiện Tượng Mưa Axit Và Cách Khắc Phục Hiệu Quả

Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp nên chuyển sang dùng khí lạnh khác

Đồng hành với Chính phủ là trách nhiệm của doanh nghiệp bởi họ là người tác động nhiều và lớn nhất đến khí O3. Hiện nay, các doanh nghiệp đã được kêu gọi chuyển đổi công nghệ làm lạnh, từ khí CFC sang CO2 hoặc các chất tương tự. Nó không chỉ giúp bảo vệ tầng Ozon mà còn giảm biến đổi khí hậu.

Đối với cá nhân

Những thay đổi nhỏ từ cá nhân mỗi người cũng giúp bảo vệ tầng bình lưu của chúng ta. Trên thực tế, các bạn không cần làm gì quá cao cả, chỉ cần thay đổi nhỏ trong quá trình mua sắm của mình. 

• Nên ưu tiên chọn các sản phẩm làm lạnh có ký hiệu Ozon-Friendly hoặc CFC/ HCFC Free.
• Bảo quản thiết bị định kỳ, tránh việc khí trong máy lạnh hay tủ lạnh bị rò rỉ ra ngoài để gây hại cho môi trường.

Chỉ với 2 hành động này cùng việc nắm chắc kiến thức lớp Ozon là gì, mọi người có thể góp phần bảo vệ môi trường sống của chúng ta. Việc này không chỉ làm cho hiện tại mà còn vì tương lai.

Kết luận

Lớp Ozon là gì đã được Dự Báo Thời Tiết trả lời trong bài viết hôm nay. Nó là lớp khí nằm ở tầng bình lưu, hấp thụ tia cực tím để bảo vệ con người, động thực vật lẫn môi trường. Mặc dù đang có tỷ lệ phục hồi cao nhưng các bạn vẫn nên biết cách mua sắm hay bảo quản thiết bị để tránh gây hại đến tầng Ozon.